رولت چارخینین اَیریلیگی
اَیری رولت چارخی فیزیکی بیر نقص اوْزۆندن بعضی خانالارا ترجیح وئریر: بوْشالمیش آرالیق، ناهامار روتور، کؤهنه لمیش خانالار. رولت چارخینین اَیریلیگی واردیر و اوْندان فایدالانیلیب. چتینلیک بوندادیر کی تامامیله عادلانه بیر چارخ دا داییم «ایستی رقملر» یارادیر؛ بونا گؤره سوال هئچ واخت بیر رقمین ایستی اوْلوب-اوْلماماسی دئییل، بۆتۆن منظره نین تصادوفون ایجازه وئردیگیندن داها اَیری اوْلوب-اوْلماماسیدیر.
1. عادلانه چارخدان نۆمونه
هئچ بیر اَیریلیگی اوْلمایان سیمولیاسیا چارخیندان آلینمیش فیرلانمالار. نۆمونه حجمینی دَییشین و ان ایستی خانایا باخین.
2. مۆشاهیده اوْلونان و گؤزلنیلن
هر سۆتون چارخ سیراسیندا بیر خانادیر. قیریق خط گؤزلنیلن سای، n/37-دیر. کؤلگه لی زوْلاق ±2 ستاندارت ساپمادیر: عادلانه چارخدا تخمینن ایگیرمی خانادان بیری صرف تصادوفن اوندان کناره چیخیر.
3. خی-کوادرات تستی
تست هر خانانین گؤزلنتیدن نه قدر اوزاق اوْلدوغونو، کوادراتا یۆکسلدیب میقیاسلاییب توْپلاییر. عادلانه چارخدا بو جمع 36 سربستلیک درجه لی خی-کوادرات پایلانماسینا تابع اوْلور؛ 0.05-دان کیچیک p-دَیرینه عادتاً معنالی دئییلیر.
n = 370 · E = 10.00 · χ² = 32.80 · p = 0.622
4. نئچه فیرلانما لازیم اوْلاردی
بیر خانانین 1/37-دن تئز-تئز دۆشدۆیۆنۆ بیرطرفلی 5% سویه سینده و 80% گۆجله تاپماق اۆچۆن لازیم اوْلان فیرلانمالار. 37-ده 1 یئرینه 35-ده 1 دفعه دۆشن بیر خانا اوْیونچو اۆچۆن گۆجلۆ بیر اۆستۆنلۆک اوْلاردی و اونو تصدیق ائتمک اۆچۆن اوْن مینلرجه قئیده آلینمیش فیرلانما لازیم دیر.
متودولوژی
یومورلو آرا
عادلانه چارخ هر گئجه «ایستی رقملر» یارادیر. اَیریلیگی ثبوت ائتمک اۆچۆن اوْن مینلرجه فیرلانما لازیم دیر.
قایناقلار
- Pearson, K. (1900). On the criterion that a given system of deviations… Philosophical Magazine، جیلد 50(302).
- Thorp, E. O. (1969). Optimal gambling systems for favorable games. Review of the International Statistical Institute، جیلد 37(3).
- Ethier, S. N. (2010). The Doctrine of Chances: Probabilistic Aspects of Gambling. Springer. 13-جۆ فصل، رولت.